راهنمای جامع آبکاری رودیوم در جواهرات
آبکاری رودیوم یکی از بهترین روشها برای افزایش درخشندگی، دوام و مقاومت زیورآلات (نیم ست نقره) در برابر تیرگی و خراش است.
در این راهنما همه چیز درباره فلز رودیوم، فرآیند آبکاری، مزایا، دوام و نکات نگهداری آن را بررسی میکنیم.

آبکاری رودیوم چیست:

رودیوم چیست؟
رودیوم یک فلز بسیار نادر و گرانبها از خانواده پلاتین است که ۱۰ تا ۲۰ برابر از طلا گرانتر میباشد. رنگ طبیعی آن سفید نقرهای و بسیار براق است.
درست مانند عیار نقره ۹۲۵ که معیار اصالت نقره است، رودیوم نیز نشانگر کیفیت در روکشهای جواهرات است.
این فلز در برابر اکسیداسیون، خوردگی و تیرگی مقاومت بسیار بالایی دارد. به دلیل شکنندگی زیاد، از آن برای ساخت جواهر کامل استفاده نمیشود و معمولاً به صورت روکش روی طلا یا نقره به کار میرود.

چرا از آبکاری رودیوم استفاده میشود؟
جواهرسازان از آبکاری رودیوم برای بهبود ظاهر و دوام زیورآلات استفاده میکنند. مهمترین دلایل عبارتند از:
در انگشتر های نقره زنانه و سرویسهای نقره مجلسی، این آبکاری برای حفظ درخشش و رنگ سفید جواهر به کار میرود.
- افزایش درخشش و ایجاد سطح آینهای
- افزایش مقاومت در برابر خراش و سایش
- خاصیت ضد حساسیت برای پوستهای حساس
- جلوگیری از سیاه شدن نقره و تغییر رنگ
- ایجاد جلوهای لوکستر و سفیدتر از طلای طبیعی

فرآیند آبکاری رودیوم چگونه انجام میشود؟
فرآیند آبکاری رودیوم با استفاده از روش الکترولیز انجام میشود و معمولاً شامل مراحل زیر است:
قبل از انجام آبکاری، جواهر باید به طور کامل تمیز کردن نقره تا چسبندگی فلز رودیوم به سطح آن کامل باشد.
- تمیز کردن کامل سطح فلز پایه با مواد شیمیایی مخصوص
- صیقل سطح برای آمادهسازی و چسبندگی بهتر
- غوطهور کردن در محلول سولفات رودیوم
- اعمال جریان الکتریکی مستقیم تا رودیوم به سطح فلز بچسبد
مدت زمان آبکاری معمولاً بین ۱ تا ۲ ساعت است و دما و زمان انجام باید دقیق تنظیم شود.
ضخامت استاندارد روکش رودیوم
ضخامت روکش رودیوم بسته به نوع جواهر متفاوت است:
- انگشترها و حلقهها: ۰.۷۵ تا ۱.۰ میکرون
- گوشواره و گردنبند: ۰.۲۵ تا ۰.۵ میکرون
برای مثال، در حلقه ست نقره ضخامت روکش بیشتر از گوشواره های نقره در نظر گرفته میشود.
روکش ضخیمتر دوام بیشتری دارد اما در صورت بیشازحد بودن ممکن است ترک بخورد.

دوام و نگهداری رودیوم
آبکاری رودیوم دائمی نیست، اما بسته به استفاده بین ۶ تا ۱۸ ماه ماندگار است. تماس زیاد با عطر، کلر، مواد شوینده یا تعریق بدن میتواند باعث ساییدگی سریعتر آن شود.
همانطور که در مقاله تشخیص نقره اصل گفتیم، نگهداری درست در افزایش دوام فلزات نقرهای نقش مهمی دارد.
نکات نگهداری
- زیورآلات را پیش از حمام، استخر یا خواب از بدن خارج کنید.
- از تماس با عطر، اسپری و مواد شیمیایی خودداری کنید.
- پس از هر بار استفاده، با پارچه نرم تمیز کنید.
- برای ماندگاری بیشتر، هر ۱۲ تا ۱۸ ماه یکبار تجدید آبکاری انجام دهید.

رادیوم چیست؟
رادیوم (Radium) یک فلز سنگین، رادیواکتیو و بسیار خطرناک است که از خانواده فلزات قلیایی خاکی میباشد. این عنصر از واپاشی اورانیوم به وجود میآید و در گذشته برای مصارف صنعتی و درمانی (مثل رنگهای شبتاب یا پزشکی هستهای) استفاده میشد.
اما برخلاف رودیوم (Rhodium)، رادیوم سمی است، تابش رادیواکتیو دارد و هیچ کاربردی در جواهرسازی ندارد.
رودیوم سیاه چیست؟
رودیوم سیاه یا Black Rhodium نوعی آبکاری تزئینی است که رنگی خاکستری یا دودی به جواهر میدهد. از این نوع آبکاری بیشتر برای زیورآلات مردانه و طرحهای خاص استفاده میشود.
این نوع آبکاری در طراحیهای خاص مثل ست های نقره زنانه یا جواهرات مردانه استفاده میشود.
تفاوت رودیوم و رادیوم
گاهی برخی افراد به اشتباه واژه رادیوم را بهجای رودیوم استفاده میکنند. در حالیکه رادیوم (Ra) یک فلز رادیواکتیو و سمی است و هیچ کاربردی در جواهرسازی ندارد. رودیوم (Rh) کاملاً ایمن، ضد حساسیت و گرانبهاست.

| ویژگی | رودیوم (Rhodium) | رادیوم (Radium) |
|---|---|---|
| رادیواکتیو | خیر | بله |
| کاربرد در جواهرات | بله | خیر |
| ایمنی | بیخطر | بسیار خطرناک |
| رنگ | سفید براق | نقرهای مایل به آبی |
| قیمت | بسیار گران | ارزانتر |
مثال واقعی برای درک بهتر
آبکاری رودیوم مانند واکس خودرو است؛ ماشین شما را براق تر و مقاوم تر میکند، اما با گذر زمان و شست و شو نیاز به تمدید دارد. رودیوم نیز لایه ای محافظ و درخشان است که باید هر چند وقت یکبار تجدید شود.
اگر به دنبال هدیهای ماندگار و براق هستید، دستبند نقره زنانه با روکش رودیوم انتخابی شیک و ماندگار هستند.

سوالات متداول درباره آبکاری رودیوم
آیا آبکاری رودیوم خطرناک است؟
خیر. رودیوم فلزی بیخطر، غیر سمی و ضد حساسیت است.
آیا نقره استرلینگ نیاز به آبکاری دارد؟
بله. چون نقره در تماس با هوا تیره میشود، آبکاری رودیوم از سیاه شدن آن جلوگیری میکند.
آیا طلای زرد را میتوان رودیوم کرد؟
بله. این کار رنگ زرد را به سفید درخشان تبدیل میکند، اما با گذر زمان باید تجدید شود.
چقدر طول میکشد تا آبکاری از بین برود؟
در استفاده روزمره بین ۶ تا ۱۸ ماه، اما در زیورآلاتی مثل گوشواره ممکن است چند سال دوام داشته باشد.
هزینه آبکاری رودیوم چقدر است؟
بسته به اندازه و نوع جواهر بین ۲۰ تا ۵۰۰ هزار تومان در ایران متغیر است.
آیا رودیوم باعث سبز شدن پوست میشود؟
خیر. سبز شدن پوست زمانی رخ میدهد که لایه رودیوم از بین رفته و فلز پایه با پوست تماس پیدا کند.
رودیوم سیاه چه کاربردی دارد؟
برای ایجاد جلوه تیره و خاص در طراحیهای مدرن استفاده میشود.
از کجا بفهمم زمان تجدید آبکاری رسیده؟
وقتی جواهر درخشندگی خود را از دست دهد یا رنگ زرد و خاکستری در بخشهایی از آن دیده شود.
جمعبندی
رودیوم یکی از گرانترین و خاصترین فلزات دنیاست که نقش مهمی در دوام و زیبایی جواهرات دارد. آبکاری رودیوم باعث میشود زیورآلات نقره و طلای سفید براقتر، مقاومتر و ضد حساسیت شوند. برای حفظ درخشش، توصیه میشود آبکاری هر یک تا دو سال تمدید شود.
فیلم فراید آبکاری رودیوم
جهت سفارش خدمات و دریافت مشاوره بیشتر، امیدواریم که با ما در تماس باشید! 🌟














خب من که تخصصی ندارم ولی شنیدم تو زیورآلات از آبکاری رودیوم استفاده میکنن که سیاه نشه و درخشش بیشتری داشته باشه اینو درست میگن؟اندازهاش هم فرق میکنه؟ راستی کی میدونه اصلا ضد حساسیت هم میکنه یا نه؟
سلام بردیا عزیز. سوالات بسیار خوب و تخصصی پرسیدید.
بله، کاملاً درست میگن. رودیوم یک فلز گرانبهاست که هم درخشندگی فوقالعادهای به نقره میده و هم به عنوان یک لایه محافظ، از سیاه شدن اون جلوگیری میکنه.
این لایه بسیار نازکه و تأثیری بر اندازه یا وزن محصول نداره. و مهمتر از اون، رودیوم ضد حساسیت هست و برای افرادی که پوست حساسی دارن هم کاملاً مناسب و امنه.
این آبکاری رودیوم رو برا چی استفاده میکنن؟ یکی میگفت ضد حساسیتو سیاه شدن لباسا رو میگیره خب میخوام بدونم راست میگه یکم دربارش توضیح بدین لطفا چرا درخشش بیشتری داره از بقیه آبکاریها؟ هر کی میدونه بگه لطفا
من فکر میکردم آبکاری رودیوم فقط برای زیورآلات استفاده میشه، ولی تو این مطلب خوندم که کاربردای دیگهای هم داره ضد حساسیت میگیرن دیگه درسته؟ آبکاری رودیوم باعث درخشش بیشتر زیورآلات میشه این درسته؟ عجب تکنولوژیایه رفتم خریدم برا گردنبند خب جواب داد که!
من خیلی دنبال این بودم بدونم آبکاری رادیوم دقیقاً چه فوایدی داره و چه تفاوتهایی با بقیه آبکاریها داره، میگن که روی خیلی از فلزات میشه استفاده کرد درسته؟امکانات خاصی واسه انجامش لازمه یا نه؟
آبکاری رادیوم رو من بیشتر توی ساعتهای گرونقیمت دیدم، مگه تو صنعت هم استفاده میشه؟ یعنی مثلا توی تجهیزات پزشکی یا چیزای دیگه هم کاربرد داره؟ میشه اطلاعات بیشتری بدن؟ آبکاری رادیوم چیست و چه استفادههایی دارد؟
آبکاری رودیوم چه تاثیری بر درخشش بیشتر جواهرات داره؟این مطلب خیلی خوب بود اما جزییاتش کمه. من یه جواهر دارم که میخوام یه کمی بیشتر بدرخشه. میگن که این آبکاری باعث میشه دوام بیشتری پیدا کنه و حساسیتش هم کم بشه؟بهم بگین واقعاً همینه؟
آبکاری رودیوم دقیقاً چی هست و چه فرقی با بقیه روکشها داره که همه اینقدر دربارهش حرف میزنن؟میگن ضد حساسیت، سیاه شدن و درخشش بیشتر داره، راسته واقعاً؟ بعضی وقتا از این تکنیکای جدید ترس دارم آخه میخوام بدونم اگه تو مدت زمان طولانی روی طلا استفاده بشه، مقاومتش چطوره؟
یه چیزی بگم راست میگن آبکاری رادیوم خیلی برای جواهرات جالبه و برای مقاوم شدنشون،یه سوالمس برای همهطور جواهرات قابل استفادهس؟
سلام ایلیا جان! 😊 اینجا یه اشتباه خیلی رایج هست: رادیوم (Radium) با رودیوم (Rhodium) فرق داره!
رادیوم یه عنصر رادیواکتیوهست که قرن پیش توی رنگ ساعتها استفاده میشد (و خیلی خطرناکه!)، اما اصلاً توی جواهرات کاربردی نداره.
رادیوم (Rhodium) یه فلز گرانبها و غیرسمی هست که برای آبکاری جواهرات (مثل نقره یا طلای سفید) استفاده میشه تا براقیت بیشتری داشته باشن و در برابر خش و زنگار مقاوم باشن. ✨
آیا برای همه جواهرات مناسبه؟
✅ بله، ولی با نکاتی:
بیشتر روی نقره عیار ۹۲۵ و طلای سفید آبکاری میشه.
اگر جواهراتت از فلزاتی مثل مس یا آلومینیوم باشه، ممکنه آبکاری خوب چسبیده نشه
من که شخصاً فکر میکنم آبکاری رادیوم خیلی جالبه بهخصوص برای جواهرات. خیلی جواهر رو براق و شیک میکنه، بهنظر شما چطور بوده؟
کاملاً با شما موافقم! آبکاری رادیوم واقعاً به جواهرات نقره یه درخشش خاص و جذاب میده که خیلی چشمنواز میشه. علاوه بر زیبایی، رادیوم باعث میشه جواهرات در برابر خراش و لکه مقاومتر باشن و دیرتر کدر بشن. این یعنی علاوه بر ظاهر زیبا، دوام بیشتری هم دارند که برای خرید و استفاده روزمره خیلی ارزشمنده. شما چه مدلهایی از نیمست یا انگشتر نقره با آبکاری رادیوم بیشتر دوست دارید؟
خب راستش من همیشه فکر میکردم آبکاری فقط واسه زیورآلاته ولی حالا که خوندم میگن توی صنایع دارویی هم کاربرد داره. جالبه!
کاملا درسته همانطور که اشاره شده است
من تا حالا چیزی از آبکاری رادیوم نشنیده بودم،باید چقدر جالب باشه،راستی این آبکاری تو جواهرات هم استفاده میشه یا فقط صنعتی هست؟
خیلی از مطالبی که گفتید روشن و واضح بودن. ممنون میشم بدونم چقدر زمان میبره که آبکاری رادیوم انجام بشه؟
نسبت به روش و تخصص متفاوت است اما در نقره حیات در 10 دقیقه آبکاری رادیوم انجام میشود
آبکاری رادیوم برام همیشه سوال بود. آیا این فرآیند به محیط زیست ضرری میزنه یا نه؟ لطفا اطلاعات کاملتری بدین.
آبکاری رادیوم به دلیل تولید پسماند های رادیو اکتیو، میتواند به محیط زیست آسیب بزند. این مواد آلاینده از طریق آب و خاک پخش شده و عوارض بلند مدت غیرقابل پیش بینی ای دارند. هرچند این روش از کدر شدن زیورآلات جلوگیری میکند، اما خطرات زیستمحیطی آن قابل چشم پوشی نیست.
مطلبتون واقعاً عالی بود. اگه امکانش هست، لطفاً یه کم بیشتر در مورد آبکاری رادیوم چیست توضیح بدید. مثلا اینکه چه منابع دیگهای رو میتونم مطالعه کنم یا اگه مقاله یا کتاب خاصی هست…
آبکاری رادیوم با اضافه کردن یک لایه نازک از رادیوم به زیورالات شما براقی و مقاومت میدهد رودیوم مناسب برای ضد حساسیت کردن جواهرات است اگر باز هم نیازی دارید اطلاع بدید